UPI ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଲାଗିବ ନାହିଁ କୌଣସି ଚାର୍ଜ, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: UPI ମାଧ୍ୟମରେ ଟଙ୍କା ପଠାଉଥିବା ଓ ପେମେଣ୍ଟ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାର ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଛି। UPI ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ୟୁଜର୍ସଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଚାର୍ଜ ନିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ପୂର୍ବଭଳି ସାଧାରଣ ଲୋକେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ବିନା ଶୁଳ୍କରେ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ସହ ପେମେଣ୍ଟ କରିପାରିବେ।

ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ Person-to-Person ବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କରାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମାଗଣା ରହିବ।

ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପେମେଣ୍ଟରେ ଚାର୍ଜ ନିଆଯିବ ନାହିଁ

ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, UPI ସହ ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟବସାୟୀ ବା ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ଚାର୍ଜ ନେବାର କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି MDR (Merchant Discount Rate) ଲାଗୁ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ହିଁ ଲାଗୁ ହେବ।

ଏଥିପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ବା ଥ୍ରେସହୋଲ୍ଡ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ। ଚାର୍ଜର ହାର ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ରହିବ ବୋଲି ସରକାର କହିଛି। ଡେବିଟ୍ ଓ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡରେ ଲାଗୁଥିବା MDR ତୁଳନାରେ ଏହି ହାର ବହୁତ କମ୍ ହେବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଅର୍ଥାତ୍‌, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୋକାନୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ UPI ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଚାର୍ଜ ନିଆଯିବ ନାହିଁ। UPIର ଅଧିକାଂଶ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପୂର୍ବଭଳି ମାଗଣା ରହିବ ବୋଲି ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।

MDR କିଏ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ?

ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସଂସଦରେ Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026 ପାସ୍ ହେବା ପରେ Payment and Settlement Systems Act, 2007ର ଧାରା 10Aରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ଏହାପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି MDR ଲାଗୁ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ, ତେବେ NPCIର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଥିବା ‘UPI and Services Steering Committee’ MDRର ହାର ଏବଂ କେଉଁ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ଏହା ଲାଗୁ ହେବ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ।

ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି?

ସରକାର କହିଛି ଯେ Payment and Settlement Systems Actରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ UPI ଚାର୍ଜ ଲଗାଇବା ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ଏକ ‘Enabling Provision’ ବା UPIକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମଜବୁତ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରାବଧାନ ବୋଲି ସରକାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

UPI ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ ସଂଖ୍ୟା ଲଗାତାର ବଢ଼ୁଛି। ତେଣୁ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଠକେଇ ରୋକିବା ଓ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି। UPIକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅଧିକ କମ୍ପାନୀର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସରକାର କହିଛି।

କେବଳ ସରକାରୀ ସବସିଡି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ

ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, UPIର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ବିକାଶ ପାଇଁ କେବଳ ସରକାରୀ ସବସିଡି ଉପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିର୍ଭର କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଏଥିପାଇଁ ଏପରି ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା UPI ଅଧିକ ମଜବୁତ, ସୁରକ୍ଷିତ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିପାରିବ।

UPI ଚାର୍ଜ ନେଇ ଭ୍ରମ ଦୂର କଲା ସରକାର

UPIରେ ଚାର୍ଜ ଲାଗିବା ନେଇ କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ ବାହ୍ୟ ଚାପ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ ଓ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ବୋଲି କହିଛି।

ସରକାର କହିଛି, ଯଦି କୌଣସି ବାହ୍ୟ ଚାପ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ୨୦୧୬ରେ UPI ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇନଥାନ୍ତା। ଏହା ସହ ୨୦୨୦ ଜାନୁଆରୀରୁ ନାଗରିକ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ UPIକୁ ମାଗଣା ରଖିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟରଅପରେବଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍‌ରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ସରକାର କହିଛି।

ସରକାରଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ

ସରକାରଙ୍କ କଥାକୁ ସରଳ ଭାବେ ବୁଝିଲେ—

• ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ UPI ମାଗଣା ରହିବ।
• ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ପଠାଇଲେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ଲାଗିବ ନାହିଁ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୋକାନୀଙ୍କଠାରୁ UPI ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଚାର୍ଜ ନିଆଯିବ ନାହିଁ।
• ଭବିଷ୍ୟତରେ MDR ଲାଗୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା କେବଳ କିଛି ସୀମିତ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ଲାଗୁ ହେବ।
• UPIକୁ ମାଗଣା ରଖିବା ସହ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଜବୁତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ UPI ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ନବସୃଜନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ମାଗଣା ରଖିବାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଜାରି ରହିବ।