ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ସବୁ ଠିକ୍, ତଥାପି କାହିଁକି ଆସେ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ? ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର କାରଣ ଓ ଲକ୍ଷଣ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ଖବରକୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥାଏ, ତେବେ ହଠାତ୍ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ କିପରି ହୋଇପାରେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଜାଣିବା ପୂର୍ବରୁ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଓ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ।

ସାଧାରଣତଃ ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିପାରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ରିପୋର୍ଟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହଠାତ୍ ହୃଦ୍‌ଜନିତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।

ସାଧାରଣ ରିପୋର୍ଟ ପରେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ହୁଏ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ?

କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ହେଉଛି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅବସ୍ଥା। ଏଥିରେ ହୃଦୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ପରିଚାଳନା ପ୍ରଣାଳୀରେ ହଠାତ୍ ଗୁରୁତର ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦିଏ। ଫଳରେ ହୃଦୟ ଶରୀରକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ରକ୍ତ ପମ୍ପ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ। ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୃଦ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ ଅତ୍ୟଧିକ ଅନିୟମିତ ହେବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଥାଏ।

ଇସିଜି, ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମେଡିକାଲ ଟେଷ୍ଟ୍‌ ହୃଦୟର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କେତେକ ସମସ୍ୟା ସମୟ ସହ ବିକଶିତ ହୁଏ, ଆଉ କେତେକ ହଠାତ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥାଏ। ହୃଦ୍‌ପେଶୀର ରୋଗ, ପୂର୍ବରୁ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୋଇଥିବା, ହୃଦୟର ଗଠନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ କେତେକ ବଂଶଗତ ସମସ୍ୟା କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ।

ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟକୁ ଆଧାର କରି ହୃଦ୍‌ରୋଗର କୌଣସି ବିପଦ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

ହୃଦ୍‌ଘାତ ଓ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ?

ଅନେକ ଲୋକ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଓ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟକୁ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା।

ହୃଦ୍‌ଘାତ (Heart Attack): ହୃଦୟର ମାଂସପେଶୀକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଉଥିବା ଧମନୀରେ ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ହୃଦୟର କୌଣସି ଅଂଶକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଅମ୍ଳଜାନ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ।

ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି:

• ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଚାପ ଅନୁଭବ ହେବା।

• ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ହେବା।

• ଥଣ୍ଡା ଝାଳ ବାହାରିବା।

• ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ଅସ୍ୱସ୍ତି ଅନୁଭବ କରିବା।

ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ସମାନ ହୋଇନଥାଏ।

କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ (Cardiac Arrest): ଏଥିରେ ହୃଦୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାରୁ ହୃଦୟ ହଠାତ୍ ଶରୀରକୁ ରକ୍ତ ପମ୍ପ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ। ବ୍ୟକ୍ତି ହଠାତ୍ ଚେତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିପାରନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି।

ହୃଦ୍‌ଘାତ ମଧ୍ୟ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟର କାରଣ ହୋଇପାରେ।

ହୃଦୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବେ?

ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହୃଦୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ କେତେକ ଅଭ୍ୟାସ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

• ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ।

• ରକ୍ତଚାପ ଓ ମଧୁମେହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖନ୍ତୁ।

• କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍‌ ସ୍ତର ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ।

• ସନ୍ତୁଳିତ ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ।

• ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ।

• ଧୂମପାନଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

ପରିବାରରେ କମ୍ ବୟସରେ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ହୃଦ୍‌ରୋଗର ଇତିହାସ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ। ବାରମ୍ବାର ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ହୃଦ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ ଅନିୟମିତ ହେବା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା କିମ୍ବା ଚେତା ହରାଇବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଡାକ୍ତର ଅତିରିକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରନ୍ତି।

କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ କ’ଣ କରିବେ?

କେହି ହଠାତ୍ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଇ ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉନଥିଲେ, ଏହା କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ।

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଡାକନ୍ତୁ ଏବଂ ସିପିଆର୍‌ (CPR) ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଏଇଡି (AED) ମେସିନ୍‌ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ମିଳିବା ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇପାରେ।

ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ସାଧାରଣ ମେଡିକାଲ ରିପୋର୍ଟ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ରୋଗରୁ ସୁରକ୍ଷାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନୁହେଁ। ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ, ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ସଚେତନତା ହିଁ ହୃଦୟର ଯତ୍ନ ନେବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।