ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ନୁହେଁ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବସି ରହିବା ବଢ଼ାଇପାରେ ବିପଦ; ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ
ଭୁବନେଶ୍ୱର, : ଆଜିକାଲି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଲାପ୍ଟପ୍ ଓ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ସକାଳୁ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ମୋବାଇଲ୍ ଦେଖିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ କାମ କରିବା ଏବଂ ରାତିରେ ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ଓ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ତେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମୋବାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଲାପ୍ଟପ୍ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସିଧାସଳଖ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇଥାଏ କି? ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ସିକେ ବିର୍ଲା ହସ୍ପିଟାଲ୍ର ସ୍ନାୟୁ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାକ୍ତର କେ.କେ. ଜିନ୍ଦଲ୍।
ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ନୁହେଁ, ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
ଡାକ୍ତର ଜିନ୍ଦଲ୍ଙ୍କ ମତରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସ୍କ୍ରିନ୍ ସାମ୍ନାରେ ରହିବା ନିଜେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ସିଧାସଳଖ କାରଣ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ସହ ଜଡ଼ିତ ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ କିମ୍ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ଭିତରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କର କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଶ୍ୟକ ଅମ୍ଳଜାନ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗେ। ତେଣୁ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହେଲେ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା ମିଳିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ବସି ରହିଲେ ବଢ଼ିପାରେ ବିପଦ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କୌଣସି ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ନକରି ବସି ରହିବା ଦ୍ୱାରା ମୋଟାପଣ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ ଓ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍ ଭଳି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ଏହି ସବୁ ସମସ୍ୟା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ପ୍ରମୁଖ ବିପଦ କାରକ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା।
ଆମେରିକାନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ର ପତ୍ରିକା ‘ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍’ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ, ୬୦ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ କମ୍ ବୟସର ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦିନକୁ ଅତି କମ୍ରେ ୮ ଘଣ୍ଟା ବସି ରହି କଟାଉଥିଲେ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଭାବେ କମ୍ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ବିପଦ ଅଧିକ ଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଗବେଷଣା ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ଯୋଗୁଁ ସିଧାସଳଖ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିନାହିଁ। ବରଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରହିବା ଓ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଦର୍ଶାଇଛି।
କେବଳ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ଦେଖି ବିପଦ ଆକଳନ କରିହେବ ନାହିଁ
ଦିନକୁ କେତେ ଘଣ୍ଟା ମୋବାଇଲ୍ କିମ୍ବା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, କେବଳ ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ବିପଦ ଆକଳନ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନସାରା କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ବିପଦ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
ଏହାବ୍ୟତୀତ, ବିଳମ୍ବିତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋବାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଲାପ୍ଟପ୍ ବ୍ୟବହାର କଲେ ନିଦ୍ରାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ନହେଲେ ରକ୍ତଚାପ ଓ ଶରୀରର ମେଟାବୋଲିକ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏପରି କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ସୀମା ନାହିଁ, ଯାହା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ।
ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିବା ଜରୁରୀ
ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ, ଅଧିକ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍, ମୋଟାପଣ କିମ୍ବା ହୃଦ୍ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପୂର୍ବରୁ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରାନ୍ଜିଏଣ୍ଟ ଇସ୍କେମିକ୍ ଆଟାକ୍ (ଟିଆଇଏ) ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଯତ୍ନ ନେବା ଉଚିତ।
ନିୟମିତ ରକ୍ତଚାପ ପରୀକ୍ଷା, ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ସେବନ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ବିପଦ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ଯୁବବର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କେବଳ ବୟସ୍କଙ୍କ ରୋଗ ବୋଲି ଭାବିବା ଅନୁଚିତ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା ଓ ବିପଦ କାରକ ଥିଲେ କମ୍ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇପାରେ।
ସ୍କ୍ରିନ୍ ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ ନୁହେଁ, ମଝିରେ ମଝିରେ ଚାଲନ୍ତୁ
କାମ ପାଇଁ ମୋବାଇଲ୍ ଓ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବ୍ୟବହାର ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ତେଣୁ ସ୍କ୍ରିନ୍ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସି ରହିବା ଅଭ୍ୟାସ ବଦଳାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
– କାମ ମଝିରେ ଉଠି କିଛି ସମୟ ଚାଲନ୍ତୁ।
– ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଫୋନ୍ରେ କଥା ହେବା ସମୟରେ ଚାଲନ୍ତୁ।
– କାମ ମଝିରେ ଶରୀରକୁ ଷ୍ଟ୍ରେଚିଂ କରନ୍ତୁ।
– ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ଅତି କମ୍ରେ ୧୫୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ।
– ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ, ତମାଖୁଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ନିଅନ୍ତୁ।
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଚିହ୍ନିବା ଜରୁରୀ
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ହଠାତ୍ ମୁହଁର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ ବଙ୍କା ହୋଇଯିବା, ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଅସାଡ଼ତା, କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା, ହଠାତ୍ ଦେଖିବାରେ ସମସ୍ୟା, ଶରୀରର ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା ଏବଂ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ନଥାଇ ହଠାତ୍ ଅତ୍ୟଧିକ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେବା।
ଏପରି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ। କିଛି ସମୟ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଆପେ ଆପେ ଠିକ୍ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସାରକଥା: କେବଳ ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ କମାଇଦେଲେ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍କୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ ରହିବା, ରକ୍ତଚାପ ଓ ମଧୁମେହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ନେବା ହିଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।
